· 

Operasi Batavia Historische fictie in rauw muziektheater

DeltaDua presenteert: Operasi Batavia Historische fictie in rauw muziektheater - In 2021 wordt herdacht dat het 70 jaar geleden is dat de eerste groep Molukkers voet aan wal zette in Nederland. Nu zeventig jaar later pakt DeltaDua de handschoen op om het verhaal van de eerste generatie Molukkers te laten clashen met het verhaal van haar artistieke partner theater Kubur. Beide theatergroepen delen behalve een maatschappelijk geëngageerde artistieke visie ook een gezamenlijke toneelgeschiedenis.

In 1998 hebben beide theatergroepen samengewerkt aan de voorstelling 'Om het meer gelopen’ en zijn hiermee op tournee geweest in Nederlandse theaters. Het is een doeltreffende match waarin DeltaDua zich laat inspireren door de fysieke speelstijl van Theater Kubur. Beide theatergroepen dragen met deze gezamenlijke voorstelling bij aan een internationale uitwisseling op cultuurgebied.

OPERASI BATAVIA Historische fictie in rauw muziektheater. Scenario en regie:
Anis de Jong. Co–regisseur: Dindon W.S.
Over de geflipte chaos tijdens de onafhankelijkheidsoorlog aan het einde van de Japanse capitulatie in de periode 1945-1949, in voormalig Nederlands–Indië. Aan welke kant sta je? Kies je de kant van de Nederlandse/Molukse/Indische veteranen of die van Indonesische nationalisten? Een spin-off van de voorstelling WESTERLING, een broederstrijd.

Mozes, de ex-KNIL-veteraan leeft, geïsoleerd van de buitenwereld, teruggetrokken in een oude wapenfabriek. Alleen de aanwezigheid van een witte duif maakt hem gelukkig. De grens tussen verbeelding en werkelijkheid vervaagt wanneer de demonen van het verleden, die al sinds zijn komst in Nederland (70 jaar geleden) in zijn hoofd genesteld zijn, een appèl doen op zijn mentale weerbaarheid. Kapitein Westerling, de Molukse ex-KNIL-veteraan Mozes, zijn bloedbroeder de Indonesische nationalist Aaron, de Javaanse Babah en de rebelse Zellah zijn de demonen die hem voortdurend in de gaten houden. De spanning loopt voelbaar op: ben je voor de Indonesische onafhankelijkheid of het hernemen van de koloniale macht? Daarbij staat het conflict - dat ook families splijt - dat Mozes heeft met zijn broer Aaron, die voor de Indonesische zijde heeft gekozen, centraal. Tot op de dag van vandaag zijn ze tot elkaar veroordeeld. De messen worden geslepen in deze opgekropte bundeling van fictie en historische werkelijkheid. Mozes wil maar één ding; met rust gelaten worden.

Zang/muziek/theater en geschiedenis worden organisch verweven tot *documentair muziektheater. *Door de cross-over tussen wetenschappelijk onderzoek en theater maakt DeltaDua op unieke wijze geschiedenis toegankelijk.

Over de legacy van theatermakers in Theatermaker 01-03-2021 door Wim Manuhutu
'Als het gaat om de theatrale verbeelding van traditionele en actuele Molukse verhalen en het overbrengen van de universele elementen die in de verhalen besloten liggen, hebben Anis de Jong en Nel Lekatompessy met hun theatergroep DeltaDua uit Zaandam een centrale rol gespeeld. Dat geldt zeker voor taboe doorbrekende, pijnlijke, actuele onderwerpen uit de koloniale en postkoloniale geschiedenis van Nederland die zij op het toneel hebben gebracht. Dat kenmerkt hun legacy. 'Steeds is er de drang om historische thema’s theatraal aan de orde te stellen op een manier die zowel hyperrealistisch als vervreemdend is.’


Dealen met omstreden held in het theater

Operasi Batavia is een multiperspectief muziektheatervoorstelling over gedwongen keuzes en die daarbij ook klappen kan uitdelen waardoor je in verwarring kunt raken, want de strijd tussen herkolonisatie en onafhankelijkheid blijft de gemoederen bezig houden. Getuige ook de enorme ophef over de film De Oost. Het Depot Speciale Troepen: een elitekorps dat onder leiding van de beruchte commandant Raymond Westerling wekenlang executies uitvoerde op Zuid-Celebes (nu Sulawesi genaamd), zonder vorm van proces, is de angel in deze voorstelling.

Operasi Batavia heeft een actuele lading en de noodzaak om de heftige gebeurtenissen in die periode bekend te maken onder een groter publiek. De koloniale geschiedenis is een *gedeelde geschiedenis. Het nationale debat over de dekolonisatie van Indië of anders gezegd, de onafhankelijkheidsstrijd van de republiek Indonesië blijkt zelfs tot nu toe een bijzonder gevoelige kwestie. *Anis de Jong: 'We zijn allen een deel van de 'zeg maar onder het tapijt geschoven zwijggeschiedenis' waarbij we allemaal ons eigen verhaal hebben. Bij de voorstelling Operasi Batavia lichten we de Molukse, Indische, Nederlandse en Indonesische perspectieven uit.

Anis de Jong is theatermaker van Molukse afkomst en 38 jaar artistiek leider van en bij DeltaDua en hij is regelmatig te zien als acteur in film- en tv-series. 'Het is mijn missie om de andere verhalen te vertellen die je vaak mist. Bezoekers van onze voorstellingen benoemen dat. De intimiteit en het minimale in het verhaal ontroeren.' Zie Zaanse Verhalen.

Dindon W.S.: Artistiek leider van theater KUBUR, is behalve een bekende theatermaker en regisseur die ook internationaal (Australië, Brunei, Filipijnen, India, Japan, Taiwan en Europa) aanzien geniet, regelmatig jurylid bij nationale theater- en filmfestivals in Indonesië. Ook doceert Dindon W.S. theaterkunst in het Maestro Joint Learning-programma, georganiseerd door het ministerie van Onderwijs en Cultuur van Indonesië.

Anis de Jong: "Ik ben een Molukker geboren in Vught en jij bent Javaans en geboren in Jakarta. Ik ben van huis uit christelijk opgevoed en jij bent moslim. Hoe komt het dat we ondanks onze verschillen elkaar zo kunnen inspireren?" Dindon W.S.: "Geen idee; wellicht komt het door hoe wij beiden tegen de wereldproblematiek aankijken en tegelijkertijd de ‘humor’ ervan inzien. Dat is de spirit die ons verbindt." Anis: "Ach, zou het? Een beetje theater spelen?” Dindon W.S.: "Theater is leven! Een soort speeltuin waar acteurs hun ei in kwijt kunnen, hahaha." Anis: "Hahaha, voor mij is theater uit balans gaan, schuren, klappen uitdelen, dingen teweegbrengen en aanzetten tot veranderingen." Dindon:’’En ook hier ontstaat er conflict maar we gaan nog niet verklappen hoe het eindigt."

Spel: Karim El Guennouni, Alex Lekatompessy, François Pical, Sequoyah Lekranty, Merline Kramer, Nel Pical, Sheila Zazilah, Kamila Dara Tadurissya, Hendra Setiawan Tekstbijdrage: Paulette Smit, Ron Habiboe
Vormgeving: Silvana Nicoletta Muziekarrangementen: Alain Eskinasi Lichtontwerp: Kees Meijer Techniek: Steve Inoeng Film documentaire: Jeremy Flohr Tekstredactie & adviezen: Jacqueline Vorst Productie & PR: Viviana Woudstra, Anaïs de Jong PR adviezen: Suzanne Rastovac Regie- & productie assistent: Ingrid Kippuw Technische adviezen: Sem Usmany Zakelijke adviezen: Rein Sohilait Ambassadrice DeltaDua: Yvon Kelatow

Muziektheatergroep DeltaDua presenteert OPERASI BATAVIA i.s.m. Theater Kubur uit Jakarta, Indonesië. Theater Kubur is een groep theatermakers die, net als DeltaDua, al meer dan 38 jaar bestaat en te midden van de metropool Jakarta ook gedurfde voorstellingen ontwikkelt met sociale, maatschappelijke thema's.

Speeldata:
25 en 26 september 2021 - Zaantheater, Zaandam
29 september 2021 - Schouwburg Middelburg, Middelburg
30 september 2021 - Schouwburg Cuijk, Cuijk

Dit project wordt mede mogelijk gemaakt met de financiële steun van: het Fonds Podiumkunsten (FPK), CEWIN (Collectieve Erkenning Indisch Moluks Nederland | Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport) en Dutch Culture.

Website: DeltaDua

Reactie schrijven

Commentaren: 0